mei 312017
 
disto1S

Een plantenportret van Aponogeton distachyos door Harry van Bruggen met foto’s van Bert Polling, Liesbeth van Bruggen en Harry van Bruggen

Nederlandse naam Waterblommetjie (in Zuid-Afrika). In tuincentra vaak ‘Kaapse waterlelie’, hoewel die naam hoort bij Nymphaea capensis
Wetenschappelijke naam Aponogeton distachyos L.f.
Familie Aponogetonaceae
Synoniemen
Verspreiding Kaapprovincie van Zuid-Afrika. Op sommige plaatsen verwilderd, bijv. in Australië ( Victoria ), Nieuw-Zeeland.
Habitat Vijvers, meren en langzaam stromende rivieren, die vaak ‘s zomers droogvallen. Tot ca. 300 m boven de zeespiegel.
Beschrijving Bladeren drijvend, tot 23 cm lang en 7,5 cm breed. Bloemen boven water uitstekend. Bloemschede tot 3 cm lang, afvallend. Bloeiwijze twee-assig, welriekend, tot 4,5 cm lang. De afzonderlijke bloemen in twee rijen geplaatst op de naar elkaar toegekeerde zijden van de aren. Per bloem 1 wit bloemblad, 10 tot 15 mm lang en 3,5 tot 6 mm breed ( later groen wordend en uitgroeiend tot 30 mm lengte ), 8 tot 16 meeldraden en 2 tot 6 vruchtbeginsels, met elk circa 4 zaadbeginsels. Vrucht tot 22 mm lang en 6 mm dik. Zaad tot 17 mm lang en 5 mm dik.
Gebruik Aquarium: Niet geschikt voor het tropisch aquarium.
Vijver: Uitstekende vijverplant, die in het voor- en najaar rijkelijk bloeit, als er verder in de vijver weinig bloemen zijn. De bloeiwijzen bevatten veel zetmeel. In Zuid-Afrika worden ze om die reden geoogst en gebruikt voor de bereiding van het gerecht ‘Waterblommetjiebredie’. Voor dat doel worden de bloeiwijzen zelfs ingeblikt.
Kweek Knol planten in vijveraarde en 30 tot 60 cm diep zetten, zodat de vorst haar niet kan bereiken. Als er meer planten zijn, die tegelijkertijd bloeien, wordt vaak rijkelijk zaad gevormd, dat direct ontkiemt en naar de bodem zakt, waar het zich tot volwassen planten ontwikkelt. De zaden kunnen niet worden gedroogd om te bewaren, ze gaan dan dood.
Verwante soorten Een op Apongeton distachys lijkende soort is A. angustifolius Aiton, die alleen in de buurt van Kaapstad voorkomt. Deze is zeldzaam en in Nederland niet in cultuur.

Beschrijving : Harry van Bruggen

Literatuur

  • Bruggen, H.W.E. van, 1985: Monograph of the genus Aponogeton (Aponogetonaceae). Bibliotheca Botanica 137. E. Schweizerbartsche Verlagsbuchhandlung, Stuttgart
  • Bruggen, H.W.E.van, 1990: Die Gattung Aponogeton (Aponogetonaceae). Aqua Planta-Sonderheft 2, Berlin